საქართველოს გზებზე მარჯვენა და მარცხენა საჭიანი მანქანები ერთმანეთის გვერდიგვერდ მოძრაობს. ქვეყანაში იმპორტირებული ავტომობილების დიდი ნაწილი იაპონიიდან და ინგლისიდან შემოდის, სადაც მარჯვენა საჭე სტანდარტია.
ამ ორი ტიპის ავტომობილს შორის გადაწყვეტილებას ბევრი ადამიანი ბიუჯეტის გათვალისწინებით იღებს, თუმცა ფასი ერთადერთი ცვლადი არ არის.
ქვემოთ განვიხილავთ იმ ფაქტორებს, რომლებიც ამ არჩევანს პრაქტიკულად განაპირობებს.
საჭის მხარე და გზაზე მოძრაობა
მარცხენა საჭიანი ავტომობილის შემთხვევაში, მძღოლი გზის ცენტრალური ზოლის მხარეს ზის, რაც გასწრებისა და მანევრირებისას ხილვადობას აუმჯობესებს.
მარჯვენა საჭიანი მანქანის შემთხვევაში, სურათი განსხვავებულია. მძღოლი გზის მარჯვენა კიდესთან ზის და გასწრების მანევრის დროს მის წინ მოძრავი მანქანა ხელოვნურ "ბარიერს" ქმნის – მოსახვევში ან ვიწრო გზაზე ეს განსაკუთრებით შესამჩნევია. სამეცნიერო კვლევა, რომელიც კოლუმბიის სადაზღვევო კორპორაციამ ჩაატარა, ადასტურებს, რომ მარჯვენა საჭიანი ავტომობილები ასეთ გზებზე 40%-ით უფრო ხშირად ხვდება ავარიაში, ვიდრე მარცხენა საჭიანები.
ხილვადობა გასწრებისას
გასწრება ყველაზე სახიფათო მანევრია. ლიეტუვის უნივერსიტეტის კვლევამ, რომელიც 2026 წელს გამოქვეყნდა, გეომეტრიული ანალიზით დაადგინა, რომ მარჯვენა საჭიანი მანქანით მოხვევისას, სატვირთო მანქანის უკან, საპირისპირო მიმართულებიდან მომავალი ავტომობილის დანახვა 2.7-ჯერ გვიან ხდება, ვიდრე მარცხენა საჭიანი ავტომობილით.
ამ სხვაობის ასახსნელად კვლევა კონკრეტულ სცენარს იყენებს: 3.5-მეტრიანი ზოლი, 2.55 მეტრიანი სატვირთო მანქანა წინ და 90 კმ/სთ სიჩქარე. მარჯვენა საჭიანი ავტომობილის მძღოლი ამ პირობებში საპირისპირო მიმართულებიდან მომავალ მანქანას 13-50 მეტრით გვიან ამჩნევს – სიჩქარიდან გამომდინარე, ეს მანძილი ერთ-ორ წამს შეესაბამება. სარკე და კამერა ამ სხვაობას მხოლოდ ნაწილობრივ ანაზღაურებს, რადგან ირიბი ხილვადობა ბევრად ნელა იწვევს რეაქციას.
ადაპტაცია და გამოცდილება
მარჯვენა საჭიანი მანქანა, გზებზე გამოუცდელი მძღოლის ან ახალი მფლობელის ყოლის შემთხვევაში, განსაკუთრებულ სიფრთხილეს საჭიროებს. კვლევები აჩვენებს, რომ ავარიის რისკი ყველაზე მაღალია პირველ 6-12 თვეში, ერთ-ერთ ანალიზში საშუალო დრო პირველ ავარიამდე მარჯვენა საჭიანი ავტომობილისთვის 223 დღე იყო, მარცხენა საჭიანი მანქანისთვის კი – 705 დღე.
ეს არ ნიშნავს, რომ მარჯვენა საჭიანი ავტომობილი ყოველთვის სახიფათოა.
ქართული კანონმდებლობა
2026 წლის მდგომარეობით, მარჯვენა საჭიანი ავტომობილების საქართველოში რეგისტრაცია და გამოყენება დაშვებულია. სპეციალური შეზღუდვა ამ კატეგორიაზე არ მოქმედებს, თუმცა საქართველოს პარლამენტმა 2026 წლის მარტში მსუბუქ ავტომობილებზე დაწესებული აქციზის ნორმები შეცვალა. ეს ცვლილება ძველი ავტომობილების იმპორტს ეხება და მარჯვენა საჭიანი მანქანების მნიშვნელოვან ნაწილსაც. კონკრეტული გადასახადების შესამოწმებლად რეკომენდებულია შესაბამის სახელმწიფო უწყებებთან დაკავშირება.
გაყიდვის ბაზარი
მარჯვენა საჭიანი ავტომობილები საქართველოში ფართოდ გავრცელებულია. მყიდველი ადვილად პოულობს შესაბამის მანქანას.
მარცხენა საჭიანი მანქანების ბაზარი, განსაკუთრებით ახალი ან თითქმის ახალი მოდელებისთვის, პრემიუმ სეგმენტთან არის დაკავშირებული. ასეთი ავტომობილი, როგორც წესი, გადაყიდვისასაც მაღალ ფასს ინარჩუნებს, მაგრამ საწყისი დანახარჯი, შესაბამისად, მეტია.
რომელი უნდა აირჩიოთ?
ამ კითხვაზე ერთი პასუხი არ არსებობს, მაგრამ გადაწყვეტილება რამდენიმე ცვლადის დახმარებით შეიძლება, გამარტივდეს.
თუ ძირითადად ქალაქში გადაადგილდებით, სიჩქარე დაბალია და გასწრება იშვიათი – მარჯვენა საჭიანი ავტომობილი პრაქტიკულ პრობლემას ნაკლებად შექმნის. თუ ხშირად დადიხართ რეგიონებში, მთიან ან ვიწრო გზებზე, სადაც გასწრება გარდაუვალია – მარცხენა საჭიანი მანქანა ამ პირობებისთვის შესაფერისი კონფიგურაციაა.
გამოცდილება ასევე მნიშვნელოვანია. ახალი მძღოლისთვის მარჯვენა საჭიანი ავტომობილი დამატებით ადაპტაციის პერიოდს გულისხმობს. ამ პერიოდში რისკი სტატისტიკურად მაღალია.
მარჯვენა თუ მარცხენა საჭე – ეს არჩევანი დამოკიდებულია იმაზე, გზაზე სად და რამდენ დროს ატარებთ.
Carmark-ის გუნდი მარცხენა საჭიანი და მარჯვენა საჭიანი ავტომობილების შერჩევაში, შეძენასა და საქართველოში ჩამოყვანაში დაგეხმარებათ – ყველა ხარჯი და პროცედურა წინასწარ, გადაწყვეტილების მიღებამდე გამოითვლება.
